De eerste versie van het fietsnetwerk dateert van 2005. In 2016 volgde een eerste herwerking. Toen werden er vooral ‘missing links’ weggewerkt. De huidige vernieuwing focust op een verdere verfijning met 456 extra kilometer en 437 nieuwe knooppunten. De herwerking gebeurde op basis van een grondige screening van het bestaande netwerk, waarbij trajecten systematisch werden geëvalueerd op fietscomfort, veiligheid en de belevingswaarde. De aanpassingen verliepen in dialoog met de steden en gemeenten en andere stakeholders.
De trajecten werden op bepaalde plaatsen verlegd naar rustigere wegen of door groengebieden. Op andere plekken zijn verbindingen net korter gemaakt of werden ze geschrapt. Nieuwe tunnels en bruggen beperken omwegen en onveilige situaties. Tegelijk is er rekening gehouden met praktische en interessante haltes onderweg, zoals horeca, erfgoedlocaties, musea, uitkijkpunten en picknickzones. Deze extra stops zorgen ervoor dat de beleving op het vernieuwde netwerk sterk is verhoogd.
Fietsen is toeristisch kernproduct
Fietsen is in West‑Vlaanderen uitgegroeid tot een volwaardig toeristisch kernproduct. Het gebruik van het fietsnetwerk is de voorbije jaren sterk toegenomen. West-Vlaanderen telde in 2024 7,3 miljoen recreatieve fietsers op het netwerk. Dat is bijna de helft meer dan bij de vorige telling in 2018, met 5,1 miljoen fietsers. Tegelijk is ook het fietsgedrag grondig veranderd. Steeds meer mensen maken langere fietstochten en bewegen zich vlot tussen verschillende regio’s, mede dankzij de sterke opmars van de elektrische fiets.
“Afstanden die vroeger als te groot werden beschouwd, zijn vandaag perfect haalbaar. Fietsers verwachten daarom een netwerk dat eenvoudig, comfortabel en veilig is, met voldoende variatie en beleving onderweg. Het vernieuwde fietsnetwerk speelt bewust in op die evolutie, met vlottere verbindingen, meer comfort, extra aandacht voor veiligheid én een rijk aanbod aan landschappen, dorpen, natuur en bezienswaardigheden langs het traject,” aldus Jurgen Vanlerberghe, gedeputeerde voor toerisme en voorzitter van Westtoer.
Netwerk van 19.223 borden
In West-Vlaanderen staan nu 12.820 fietsnetwerkpalen, met in totaal 19.223 bordjes. De vernieuwingsoperatie kostte 375.000 euro. De vernieuwing van het fietsnetwerk was mogelijk dankzij onder meer het Interreg France-Wallonie-Vlaanderen project XTraVel Tourism, met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de provincie West-Vlaanderen.
Verbinding tussen vier toeristische bestemmingen
Het netwerk blijft opgebouwd rond vier bestemmingen: het Brugse Ommeland, de Kust, de Leiestreek en de Westhoek. In elk van die gebieden zijn trajecten toegevoegd, bestaande verbindingen aangepast en komen nieuwe bezienswaardigheden in beeld langs de route. Het netwerk sluit naadloos aan bij netwerken in Frankrijk, Nederland, Oost-Vlaanderen en Henegouwen.
Jurgen Vanlerberghe, gedeputeerde voor toerisme en voorzitter van Westtoer: “Met dit vernieuwde fietsnetwerk zetten we de eigenheid van onze bestemmingen volop in de verf: van gevarieerde landschappen over charmante dorpskernen en dynamische centra tot verborgen natuurplekjes en erfgoedsites. Bij de samenstelling hebben we geluisterd naar de wensen van onze steden en gemeenten, zodat het netwerk ook écht aansluit bij de lokale troeven en gemeenschappen. Daarnaast willen we onze ondernemers maximaal laten meeliften op het fietstoerisme: elke extra fietser op dit netwerk is een potentiële klant voor de reca, logies en andere zaken langs de route.”
(Er ligt meer beleving langs het fietsnetwerk, zo trap je nu bijvoorbeeld ook langs de Big Bench in Torhout.)
In het Brugse Ommeland groeit het netwerk tot 1.070 kilometer. Fietsers trekken er door bossen en open polderlandschappen. Nieuw op het netwerk zijn parken zoals het Dokter Egide Degeverpark in Gistel, Torwoud in Torhout en het Kasteelpark in Zwevezele, bossen zoals het Cathemgoedbos in Dudzele of het Nievenhovebos in Oostkamp en natuurdomeinen zoals ’t Veld in Ardooie, De Cellen in Oostkamp en het Fort van Beieren in Damme. In Zuienkerke zorgt een nieuwe rustplek voor een belevingsvolle stop. Door extra verbindingen, zoals naar Koolskamp, van Zwevezele naar Wingene en van Torhout en Lichtervelde naar Gits en door tunnels onder de A11, in Torhout en in Beernem, breidt het netwerk fors uit en wordt het fietsen in het Brugse Ommeland een stuk veiliger. Het vernieuwde netwerk verbindt ook kleinere dorpskernen en de recent geplaatste hangmathubs, waar je even kan pauzeren in het groen of bij de vele kastelen die deze regio kenmerken.
In de Leiestreek omvat het netwerk 831 kilometer. Nieuwe verbindingen lopen er langs het water dat de Leiestreek typeert zoals het bufferbekken ‘Slijpbeek’ in Zwevegem, de ‘Visvijvers’ in Desselgem, de verlaagde Leieboorden in Sint-Eloois-Vijve en De Balokken in Wervik. Er werden ook bossen toegevoegd aan het netwerk zoals de Crasselhouckbossen in Moorslede en het Krommebeekbos in Roeselare.
Er zijn heel wat stedelijke groenzones bijgekomen zoals het Moermanpark en het Krommebeekpark in Roeselare, de Leietuin, de Kortrijkse Weide, ‘De Groene Verbinding’ in Kortrijk en Park ter Walle en Brouwerspark in Menen. Je fietst er door rustige buitengebieden, tussen levendige dorpen zoals Beveren, Rekkem, Sint Lodewijk Deerlijk en ‘site Campus Deken Jonkheere’ in Wevelgem. Nieuwe infrastructuur zoals de Vlasbrug in Beveren-Leie en de Blauwersbrug in Menen verhogen de veiligheid.
Aan de Kust strekt het netwerk zich nu uit over 458 kilometer aan trajecten. In verschillende badsteden verken je voortaan delen van de zeedijk zoals in De Haan, Wenduine, Blankenberge, Zeebrugge en Het Zoute in Knokke-Heist. Uitzichtpunten zoals het Westerpunt in De Panne, de Warandetoren in Middelkerke en het nieuwe uitkijkpunt aan de watertoren van Aquaduin in Oostduinkerke (vanaf midden juli) liggen langs de knooppunten. Ook de sculpturen van het Beaufort Beeldenpark, musea en erfgoedlocaties liggen maximaal op het vernieuwde netwerk. In duin- en natuurgebieden zoals de Cabourduinen, de Warandeduinen en Ter Yde fiets je door open landschap en stille natuur. De vele rustige wegen en polderdorpen zoals Schore in het hinterland zorgen voor variatie in je rit. De connectie met het hinterland is een grote troef voor de Kust en omgekeerd. Belangrijke nieuwe verbindingen aan de Kust zijn onder andere de integratie van de oude spoorlijn 73 in Adinkerke (Travert) waarbij je op de grens met Frankrijk fietst en het Ensorpad langs de Duinenstraat in Oostende.
In de Westhoek telt het fietsnetwerk 3.0 voortaan 1.341 kilometer. Fietsers rijden er onder andere over de nieuwe Suikerbrug en Babeluttebrug in Veurne, de Scherpenberg en naar de top van de Kemmelberg in Heuvelland. Het netwerk loopt door de groene Westhoek zoals het provinciedomein De Chalet in Kemmel, het Kasteelpark in Zonnebeke, het Vaubanpark in Veurne, Domeinbosen en Arboretum in Koekelare. De Vrijbosroute in Boezinge, Quitenswandeling in Poperinge en het Bellewaardebeekpad maken voortaan ook deel uit van het netwerk. In Diksmuide kan je via twee fietsveren de IJzer oversteken. Het vernieuwde Kasteel Beauvoorde, de wijngaarden, één van de meer dan 30 picknickzones of 10 uitkijkpunten worden zeker waardige stops voor fietsers onderweg.
Fietsbingo
Vanaf de zomervakantie kan je het vernieuwde fietsnetwerk via een fietsbingo verkennen. De fietsbingo bestaat uit 15 verschillende bingokaarten, verspreid over de vier bestemmingsregio’s. De bingokaarten kan je gratis via de website van Visit West-Vlaanderen downloaden of meenemen bij één van de deelnemende logies of toeristische infokantoren in West-Vlaanderen. De bingokaarten geven de knooppunten van de route mee. Onderweg los je vragen op bij deze knooppunten en vul je de lege vakjes aan met zelfgekozen cijfers. De bingo loopt van 1 juli tot 24 september. Bij deelname maak je kans op een elektrische fiets van de Vlaamse fietsenbouwer Achielle ter waarde van 3.400 euro.
Praktisch
De fietsrouteplanner op www.visitwestvlaanderen.be is volledig afgestemd op het vernieuwde netwerk. Fietsers kunnen er eenvoudig hun eigen route uitstippelen via de knooppunten. Ook alle routeplannen en gpx-coördinaten van de 25 bewegwijzerde suggestieroutes zijn beschikbaar op de website.
De vier fietsnetwerkkaarten, één per toeristische bestemming, zijn vanaf 27 maart te koop in de webshop van Visit West-Vlaanderen (https://shop.visitwestvlaanderen.be) en vanaf 1 april bij partners zoals toeristische diensten, bezoekerscentra en boekhandels, aan €10 per stuk. Vanaf midden april zijn er in de webshop ook een nieuwe fietspocket en een fietsbox beschikbaar: de fietspocket bevat gedetailleerde kaarten met must-see’s, must-eats, must-do’s en andere tips langs het netwerk, terwijl de fietsbox alle regionale netwerkkaarten én de fietspocket bundelt.